Pole
Pole – jasna (biała) lub ciemna (czarna) kratka, po której poruszają się bierki szachowe na szachownicy, jedna z sześćdziesięciu czterech, które się na niej znajdują. Każde pole oznaczone jest literą i cyfrą (np. e4), co wykorzystywane jest przy zapisanie pozycji oraz notacji szachowej. W odniesieniu do strategii pole może mieć kluczowe znaczenie w przebiegu partii, […]
Pion
Pion (pionek) – dawniej: pieszek, piechur, chłop, chłopek, drab, żołnierz bierka szachowa zaliczona do osobnej kategorii (obok figur), z uwagi na to że posiadać charakterystyczny ruch i zasady specjalne odmienne od figur szachowych. Pionki w notacji szachowej nie mają symbolu, oznacza się je tylko nazwami pól na których się znajdują, np. e4, f2, h7. Przy […]
Partia towarzyska
Partia, gra towarzyska – partia rozgrywana poza oficjalną imprezą szachową (turniejem, meczem), nie brana pod uwagę do klasyfikacji i rankingu, częstokroć opierająca się na dodatkowych zasadach ustalonych przez zwyczaje szachowe lub przez samych partnerów. Partie towarzyskie są rozgrywane przez amatorów i profesjonalistów na każdym szczeblu, stanowiąc z jednej strony pewien rodzaj treningu, z drugiej zaś […]
Partia szachowa
(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.) Partia szachowa (partia) – gra, rozgrywka szachowa. Wszystkie (zgodne z zasadami) ruchy, które zawodnicy wykonali na szachownicy od momentu rozpoczęcia do mata lub innego zakończenia gry. Partie na ogół składa się z trzech faz gry: debiutu, gry środkowej i końcówki, choć może zakończyć się już w pierwszej […]
Opozycja
(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.) Opozycja – sytuacja, gdy dwa nieprzyjacielskie króle stoją naprzeciwko siebie. Pojęcie odnosi się najczęściej do gry końcowej, zwłaszcza zakończeń pionowych. Strona będąca na posunięciu i musząca zejść z opozycji znajduje się najczęściej w gorszym położeniu i musi odejść od ważnego pola, które w kolejnym ruchu zajmie nieprzyjacielski […]
Niedoczas
Niedoczas – sytuacja, gdy jednemu z graczy zostanie bardzo mało czasu na zegarze podczas rozgrywania partii. Najczęściej zdarza się podczas ostatniej fazy gry, gdy zawodnik zużył wcześniej sporo czasu do namysłu na znalezienie najlepszych kontynuacji i planów gry. Groźba przegrania partii przez przekroczenie czasu do namysłu powoduje w takiej sytuacji nerwowość i podatność na popełnienie […]
Końcówka
(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.) Końcówka, gra końcowa – trzecia (obok debiutu i gry środkowej) i ostatnia faza partii, w której na szachownicy pozostało niewiele figur, a król nie jest już narażony na tak duże niebezpieczeństwo jak we wcześniejszych etapach gry.
Juniorka
Juniorka – młoda zawodniczka szachowa, żeński odpowiednik juniora. Najczęściej wiek juniorski jest ograniczony do 18 lub 20 lat. W niektórych organizacjach szachowych istniał również podział na juniorki młodsze (oraz juniorów młodszych) i juniorski starsza (oraz juniorów starszych), o wieku odpowiednio: do 12 i do 18 (20) lat
Junior
Junior – młody zawodnik szachowy, który nie przekroczył ustalonej granicy wiekowej (najczęściej, w zależności od kraju 18 lub 20 lat). Juniorów dzieli się czasem na młodszych (do 14 lat, dawniej do 17 lat) i starszych (do 20 lat). Juniorom organizuje się specjalnie imprezy (turnieje, mecze) tylko dla nich, mające na celu popularyzację szachów wśród najmłodszych. […]
Jakość
Jakość – zwrot na różnicę materialną pomiędzy wieżą, a lekką figurą (gońcem lub skoczkiem). Popularne są zwłaszcza określenia "zdobyć jakość" , "przewaga jakości", "jakość więcej" (oznaczające zbicie wieży w zamian za lekką figurę).