Czaturanga

Czaturanga (Czaturang) – gra tablicowa wywodząca się z Indii, uznawana za pierwowzór europejskich szachów. Grało w nią 4 graczy (nazwa “czaturanga” oznacza “cztery oddziały”) a wiele zasad i figur przypominało współczesne szachy (np....

J’adoube

„J’adoube” – zwrot pochodzenia francuskiego oznaczający to samo, co “poprawiam”, stosowany podczas poprawiania bierek podczas rozgrywania partii turniejowej, aby uniknąć konieczności poruszania się bierki zgodnie z zasadą “dotknięta –...

Żywe szachy

(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.) “Żywe szachy”, “szachy żywe”, “szachy na żywo”  czy też “ludzkie szachy” – forma szachów polegająca na rozgrywaniu partii przy pomocy ludzi...

Związanie

Związanie – motyw taktyczny, sytuacja, w której dana bierka nie może się poruszyć (ponieważ odsłoniłaby króla – tzw. związanie bezwgzlędne bądź po jej ruchu grający poniósłby znaczne straty (najczęściej materialne, tzw. związanie względne. Związanie jest...

Zugzwang

Zugzwang – sytuacja w szachach, w której strona będąca na posunięciu zostaje zmuszona do wykonania przegrywającego ruchu (“sytuacja bez wyjścia”). Zugzwang jest rzadkim gościem turniejowych partii i pojawia się wówczas zwykle dopiero w końcowej fazie...

Zeitnot

Zeitnot – (od niemieckich słów “zeit” i “not” – dosł. “brak czasu”) niedoczas. Pojęcie używane często w literaturze szachowej bez przetłumaczenia. Słowem “zeitnot” nazywa się również symboliczny, graficzny...