Dotknięta bierka

Dotknięta bierka – bierka dotknięta ręką przez zawodnika. Zgodnie z przepisami, jeżeli gracz dotknie intencjonalnie bierki, musi wykonać nią ruch. Jeżeli zaś postawi bierkę na wybranym polu i puści ją, wykonał ruch i nie może go cofnąć. Zasada to nosi potocznie nazwę "dotknięta idzie, postawiona stoi". Podobnie, jeżeli gracz dotknie bierki przeciwnika, musi ją zbić. Należy jednak pamiętać, że wszystkie te zasady mają moc tylko wtedy, gdy w/w posunięcia są zgodne z pozostałymi przepisami. Nie można więc np. zbić króla przeciwnika, nawet jeśli się go dotknęło.

Więcej

Dogrywka

Dogrywka:

  1. Tzw. baraż; w turnieju szachowym dodatkowa partia lub partie rozgrywane przez zawodników w przypadku, gdy suma wyników poprzedzających pojedynków dała rezultat remisowy. Z reguły w dogrywce stosuje się przyspieszone tempo gry, np. 30 minut na partię, 5 minut na partię, 5 minut dla białych, 4 minuty dla czarnych i czarnym do zwycięstwa wystarcza remis (tzw. nagła śmierć).
  2. Dawniej, gdy przepisy dopuszczały odkładanie partii po wykonaniu określonej liczby posunięć (np. 40), kolejny etap partii, wznawiany w innym dniu. Przed dogrywką zawodnik będący na posunięciu wykonywał tajne (zapisane) posunięcie w kopercie, a w dniu dogrywki sędzia otwierał kopertę i wykonywał posunięcie na szachownicy.
Więcej

Bierki

(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.)

Bierki – całościowe określenie na figury oraz piony szachowe.

Bierki szachowe to: króle, hetmany, wieże, gońce, skoczki oraz piony.


Nazwy bierek szachowych w językach świata

Nazwy bierek szachowych w różnych jezykach
Język Król Hetman Wieża Goniec Skoczek pion
Angielski (english) King Queen Rook Bishop Knight pawn
Niemiecki (deutsch) Konig Dame Turm Läufer Springer Bauer
Rosyjski (russki) король ферзь башня слон конь пешка
Hiszpański (ajedrez) rey dama, reina torre alfil caballo peón
Indie (šatranj) bādšāh farzī, wazīr kištī, hāthī, rukh ũt ghorā pyādā, paidal
Więcej

Bicie w przelocie

Bicie w przelocie (en passant) – szczególny rodzaj bicia w szachach dotyczący tylko i wyłącznie pionów. Może być wykonane jedynie wtedy, gdy dany pion przekroczył linię dzielącą połowę szachownicy o jedno pole, a przeciwnik zagrał swoim pionem o dwa pola stając nim dokładnie na polu obok. Bicie w przelocie polega na zbiciu nieprzyjacielskiego piona tak, jakby ruszył się o jedno pole (pomimo że ruszył się o dwa pola). Bardzo istotne jest, że bicie w przelocie musi zostać wykonane natychmiast, zaraz po ruchu przeciwnika o dwa pola. Nie będzie już możliwe w kolejnych ruchach.


Zapis i przykłady bicia w przelocie

W notacji szachowej bicie w przelocie zaznacza się skrótem ep. (od franc. “en passant”), choć nie jest to obowiązkowe, np. 1. d4 Sf6 2. d5 e5 3. de6 ep.

Konsekwencje związane z regułą bicia w przelocie

Możliwosc zbicia w przelocie lub jego braku ma wpływ na zasadę reklamowania remisu przy trzykrotnym powtórzeniu się tej samej pozycji. Uznaje się bowiem, że pozycja nie jest powtórzona (tzn. nie jest identyczna) nawet gdy bierki stoją dokładnie na tych samych polach, ale wcześniej bicie w przelocie było możliwe, a teraz nie jest.

Bicie w przelocie musi również zostać wykonane w sytuacji, gdy gracz znajduje się w sytuacji pata i jedynym ruchem jaki może wykonać jest bicie w przelocie. Oczywiście może też poddać się – takie sytuacje, wynikające z niezauważenia możliwości bicia w przelocie, zdarzały się już na turniejach szachowych.


Historia bicia w przelocie

Bicie w przelocie było znane i praktykowane prawdopodobnie już od XIII w. Niektóre źródła wskazują rok 1490. Z pewnością znane było Ruy Lópezowi, który napisał o nim w swojej książce traktującej o szachach pn. “Libro de la invencion liberal y arte del juego del axedrez”.

Bicie w przelocie zostało wprowadzone razem z innymi ruchami dodatkowymi, tj. ruszaniem pionów o dwa pola, roszadą czy nieograniczonymi ruchami hetmana i gońca.

Więcej

Bicie

Bicie – w szachach oznacza zdjęcie figury przeciwnika z szachownicy i zastąpienie jej własną figurą. Każda z bierek (figur i pionów) danego koloru może zbić dowolną figurę przeciwnika za wyjątkiem króla. Król nie może zostać zabity, a jeżeli stanąłby pod biciem oznacza to, że albo został wykonany nieprawidłowy ruch (patrz też: szach) albo też na szachownicy powstał mat, wówczas jednak partia zostaje natychmiast zakończona. W przypadku mata króla nie zbija się. Bicie w szachach, w przeciwieństwie do innych gier, takich jak np. warcaby, nie jest obowiązkowe.

(więcej…)

Więcej

Biały gra

“Biały gra!” (lub też “Biały – ruch!”) – Komenda wydawana podczas dawnych turniejów gry błyskawicznej, w sytuacji, gdy niedostępne były zegary szachowe. Sędzia naprzemiennie, co określony odstęp czasu (np. co 10 sekund), wydawał polecenia „biały gra” i „czarny gra”, nakazując graczowi wskazanego koloru wykonanie ruchu. Gracz, który trzykrotnie nie zmieścił się w limicie czasowym – przegrywał.

(więcej…)

Więcej

Arcymistrz

(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga znaczącego rozwinięcia.)

Arcymistrz (arcymistrz międzynarodowy) – najwyższy tytuł szachowy.

Tytuł ten nadawany jest (dożywotnio) i oznaczany skrótowo “am.” (od “arcymistrz międzynarodowy”), a w języku angielskim GM (“grandmaster”), dla kobiet zaś odpowiednio “amk.” i WGM.

Wymagania do uzyskania tytułu

Nadany może zostać jedynie przez FIDE, aby go uzyskać trzeba spełnić wiele warunków.

Podstawowym warunkiem jest wypełnienie tzw. norm arcymistrzowskich (wartościowych rezultatów rankingowych) w turniejach międzynarodowych, w zgodzie z wszystkim przepisami FIDE.

Wyjątkowo tytuł ten może być również przyznany za inne wybitne osiągnięcia, np. za zakwalifikowanie się do turnieju bądź meczów pretendentów, czy też za zdobycie tytułu mistrza świata juniorów. Poza tytułem arcymistrza FIDE przyznaje również mniej prestiżowe tytuły mistrza międzynarodowego, mistrza FIDE i kandydata na mistrza FIDE oraz analogiczne tytuły kobiece: arcymistrzyni, mistrzyni międzynarodowej, mistrzyni FIDE i kandydatki na mistrzynię FIDE.

Historia nadawania tytułu

Najmłodsi arcymistrzowie

Polscy arcymistrzowi

Czy każdy moze zostać arcymistrzem w szachach?

Więcej

Algebraiczna notacja

(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga znaczącego rozwinięcia.)

Notacja algebraiczna – najpopularniejsza forma zapisu partii (gier) szachowych, wykonywana przy użyciu liter i cyfr. Stosowana jest podczas rozgrywania turniejów szachowych, zapisywania partii szachowych w literaturze lub w internecie.

(więcej…)

Więcej