Czaturanga

Czaturanga (Czaturang) – gra tablicowa wywodząca się z Indii, uznawana za pierwowzór europejskich szachów. Grało w nią 4 graczy (nazwa “czaturanga” oznacza “cztery oddziały”) a wiele zasad i figur przypominało współczesne szachy (np....

(Nie)popularność szachów Fischera

Robert Fischer, wracając do szachów w 1992 roku rewanżowym meczem ze Spasskim, uskarżał się na rosnący w postępie geometrycznym rozwój teorii debiutów. Jego zdaniem lekarstwem na coraz większą rolę pamięci kosztem kreatywności miały być szachy losowe, nazwane potem...

Vishy Anand w ostatnich latach

Obecny mistrz świata Visvanathan Anand urodził się w 1969 roku w Chennai, mieście znanym też jako Madras. Jego sukcesy mocno przyczyniły się do rozwoju szachów w Indiach, które doczekały się wielu silnych graczy i są liczącym się na arenie międzynarodowej krajem. Nie...

“Szachy – Kurs podstawowy”

Mamy przyjemność zawiadomić, że ukazała się wyczekiwana od dłuższego czasu książka Czesława Spisaka dla początkujących szachistów pod tytułem “Szachy Kurs podstawowy”. Książka to odświeżone, poprawione i mocno wzbogacone wydanie pierwszej publikacji...

J’adoube

„J’adoube” – zwrot pochodzenia francuskiego oznaczający to samo, co “poprawiam”, stosowany podczas poprawiania bierek podczas rozgrywania partii turniejowej, aby uniknąć konieczności poruszania się bierki zgodnie z zasadą “dotknięta –...

Żywe szachy

(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.) “Żywe szachy”, “szachy żywe”, “szachy na żywo”  czy też “ludzkie szachy” – forma szachów polegająca na rozgrywaniu partii przy pomocy ludzi...

Związanie

Związanie – motyw taktyczny, sytuacja, w której dana bierka nie może się poruszyć (ponieważ odsłoniłaby króla – tzw. związanie bezwgzlędne bądź po jej ruchu grający poniósłby znaczne straty (najczęściej materialne, tzw. związanie względne. Związanie jest...

Zugzwang

Zugzwang – sytuacja w szachach, w której strona będąca na posunięciu zostaje zmuszona do wykonania przegrywającego ruchu (“sytuacja bez wyjścia”). Zugzwang jest rzadkim gościem turniejowych partii i pojawia się wówczas zwykle dopiero w końcowej fazie...

Zeitnot

Zeitnot – (od niemieckich słów “zeit” i “not” – dosł. “brak czasu”) niedoczas. Pojęcie używane często w literaturze szachowej bez przetłumaczenia. Słowem “zeitnot” nazywa się również symboliczny, graficzny...

Zegar szachowy

Zegar szachowy – urządzenie mechaniczne lub elektroniczne służące do odmierzania czasu podczas gry w szachy (używane również do innych gier np. warcabów, go lub scrabble). Składa się z dwóch mechanizmów (dwóch tarcz w przypadku zegarów mechanicznych lub dwóch...

Zasada 50 posunięć

Zasada 50 posunięć (prawo 50 posunięć, zasada 50 posunięć bez bicia i ruchu pionem) – zasada panująca w szachach mówiąca, iż jeśli przez 50 posunięć nie wykonano żadnego bicia, ani też ruchu pionem, orzekany jest remis (na wniosek zawodnika). W przypadku...