Zapisane posunięcie

Zapisane posunięcie – dawniej (gdy dopuszczane było przerywanie i odkładanie partii szachowej) jawne lub tajne posunięcie zapisane przez zawodnika będącego na posunięciu na formularzu (blankiecie) specjalnie do tego przeznaczonym. Zapis posunięcia zawsze musiał...

Zapis partii

Zapis partii, zapis partii szachowej – oznacza: 1) Zapis przebiegu gry szachowej za pomocą notacji szachowej. 2) Dokument w postaci drukowanego blankietu (ewentualnie posiadający formę elektroniczną), na którym zapisane są posunięcia wykonane w czasie partii...

Zadanie szachowe

Zadanie szachowe – problem szachowy do rozwiązania, na ogół element treningu szachowego bądź treść kompozycji szachowej. Zadania mogą dotyczyć różnych elementów gry szachowej, ale ich zadaniem jest na ogół pomoc w lepszym zrozumienie szachów przez rozwiązującego...

Ekonomiczny mat

Ekonomiczny mat – pozycja, w której wszystkie białe bierki (z ewentualnym wyłączeniem króla i pionków) biorą udział w stworzeniu siatki matowej.

Czysty mat

Czysty mat – pozycja, w której każde pole wokół matowanego króla (pole na którym stoi oraz pola przylegające do niego) są atakowane przez bierkę przeciwnika lub blokowane przez własną bierkę, ale żadne pole nie jest jednocześnie atakowane lub...

Wzorowy pat

Wzorowy pat pozycja, w której każde pole wokół patowanego króla jest atakowane tylko raz (przez bierkę strony przeciwnej) lub też znajduje się na nim bierka strony zapatowanej. Na szachownicy nie ma zbędnych figur (tzn. takich, które nie uczestniczą w patowaniu)....

Wzorowy mat

Wzorowy mat – pozycja, w której każde pole ucieczki matowanego króla jest atakowane tylko raz (przez bierkę strony matującej) lub też znajduje się na nim bierka strony matowanej. Na szachownicy nie ma zbędnych figur (tzn. takich, które nie biorą udziału w...

Wyrównanie

Wyrównanie – oznacza: 1) Osiągnięcie równowagi materialnej i pozycyjnej z uprzednio gorszej pozycji, tj. zniwelowanie przewagi przeciwnika, 2) Zrównanie szans w początkowej fazie partii (debiucie) przez czarne. Przyjmuje się, że czarne zaczynając grę z jednym...

Wymiana

Wymiana – w szachach oznacza: 1. Zabicie bierki przeciwnika w zamian za utratę własnej bierki (tego samego rodzaju – np. wieży za wieżę). Może służyć celom strategicznym, np. wymianie aktywnej figury za pasywną 2. Stracenie bierki z zamian za zbicie bierki...

Wygrywające posunięcie

Wygrywające posunięcie (wygrywający ruch) – posunięcie prowadzące do wygranej, najczęściej błyskotliwe zagranie taktyczne, choć może to być również tzw. “ciche posunięcie”. Warto dodać, że wygrywające posunięcie nie zawsze musi być obiektywnie...

Wygrana

Wygrana – w szachach to: 1. Zwycięstwo. Może być osiągnięte na kilka sposobów: zawodnik dał mata przeciwnikowi przeciwnik poddał partię przeciwnik przekroczył czas do namysłu lub wykonał nieprawidłowe posunięcie (w zależności od rodzaju gry i tempa rozgrywanej...

Pole przemiany

Pole przemiany – pole na ostatniej linii (dla białych ósmej, dla czarnych – pierwszej), na które dochodzi pion i dokonuje promocji, przemieniając się w wybraną figurę. Przykład dojścia piona do pola przemiany Pozycja wyjściowa. Białe są na posunięciu....