Drużyna

Drużyna – zespół (grupa) szachistów, grająca w turnieju drużynowym i zdobywająca punkty na wspólne konto. Najczęściej reprezentuje dany klub szachowy bądź państwo (np. podczas olimpiad szachowych), ale rozgrywa się również turnieje z udziałem drużyn mieszanych, w których członkowie drużyny formują się tylko i wyłącznie w celu gry na danym turnieju.

Drużyna w szachach ma swoja hierarchię – z reguły zawodnicy są rozstawieni od najsilniejszego (wg rankingu) do najsłabszego, czyli grają na tzw. "desce" (szachownicy). Wówczas zawodnik najsilniejszy gra na szachownicy pierwszej, na najsłabszy na ostatniej. Na czele drużyny stoi kapitan (decyduje o rozstawieniu zawodników, dopuszczeniu do gry rezerwowych, zajmuje się wypisywaniem protokołów meczowych itp.). Najczęściej jest nim jeden z grających. Czasami drużyna posiada również kierownika, zajmującego się sprawami organizacyjnymi i finansowymi.

Więcej

Dorobić figurę

"Dorobić figurę" – kolokwialne określenie promocji pionka, czyli zamiany piona wchodzącego na ostatnią linię (dla białych – ósmą, dla czarnych – pierwszą) na dowolną figurę z wyjątkiem króla.

Więcej

Czas

Czas – w szachach to:

  1. limit czasowy pozostały graczowi do namysłu odmierzany przez zegar szachowy zgodnie z ustalonym tempem gry, np. 1 godzina i 30 minut;
  2. ilość ruchów potrzebna do zrealizowania planu strategicznego bądź pożądanego manewru – określenie używane w kontekście pojęcia tempa w szachach.
Więcej

Czarne

Czarne – szachowe określenie na:

  1. komplet ciemnych bierek szachowych (zajmujących na szachownicy swoje wyjściowe pozycje na linii siódmej i ósmej)
  2. gracza grającego czarnymi bierkami, występujące np. w literaturze szachowej.
Więcej

Ciężkie figury

(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.)

Ciężkie figury – ogólna (całościowa) nazwa obejmująca wieże oraz hetmany. Ciężkie figury ze swej natury posiadają największą siłę rażenia, są też najbardziej cenne (patrz wartość figur).


Gra ciężkimi figurami

Ciężkie figury do pełnej efektywności potrzebują otwartych linii czy też przekątnych (np. przypadku hetmana). Zaleca się rónież, aby nie wyprowadzać ciężkich figur zbyt wcześnie do gry – czyli w początkowej fazie partii – gdyż stałyby się łatwym obiektem ataku figur lekkich i pionów (jest to jedna z podstawowych zasad gry w debiucie).

Więcej

Chorągiewka

Chorągiewka – element tarcz analogowego zegara szachowego wskazujący końcową część czasu do namysłu.

Zegary analogowe są tak skonstruowane, że gdy pozostanie już mało czasu do namysłu (z reguły mniej niż 5 minut), chorągiewka zaczyna stopniowo podnosić się. Będący w niedoczasie gracz jednym ruchem oka jest w stanie zauważyć to zjawisko – stanowi to swego rodzaju ostrzeżenie o kończącym się czasie. Tzw. “opadnięcie chorągiewki” oznacza upływ czasu i przegraną.


Chorągiewka na zegarze szachowym
Chorągiewki na zegarze analogowym GARDE

Podnoszenie się chorągiewki

Na obrazie obok przedstawiony jest klasyczny analogowy zegar. Na lewej tarczy możemy zobaczyć podniesioną chorągiewkę – oznacza to, iż graczowi pozostały zaledwie 2 minuty do namysłu. Na prawej tarczy chorągiewka nie podniosła się jeszcze – temu zawodnikowi pozostało 10 minut.

Więcej

Champion

Champion (ang.), czempion – inna nazwa mistrza świata.

Niekiedy stosuje się określenie “champion” również na byłego mistrza świata lub zwycięzce ważnego turnieju szachowego.

Więcej

Challenger

(Informacja: artykuł jest dopiero zalążkiem i wymaga rozwinięcia.)

Challenger – kandydat do tytułu misrza świata. Określenie często stosowane zamiennie z określeniem pretendent. Wg jeszcze innej konwencji jest to jedynie zwycięzca meczu pretendentów (meczów) bądź turnieju pretendentów.

Znani challengerzy

Oto lista kilku znanych challengerów, którzy przegrali mecz o tytuł mistrza świata:

  • Zukertort
  • Bogulubow
  • Korcznoj
  • Short
Więcej